Gia Đình Tôi Ở Tây Đức (7)

Truyện dài của Lu Hà phần 7

Cuộc đời này đối với tôi chỉ có hai thứ quý giá nhất, đáng được trân trọng gìn giữ và  bảo vệ. Đó là sức khỏe và tâm hồn tinh thần lành mạnh. Tiền bạc giàu sang quyền lực danh vọng chỉ là phù phiếm. Nhiều người say mê nó điên dại lú lẫn mụ mẫm mà bị tàn tạ về thể xác, bệnh tật phát sinh,  hay dễ chết non cũng như bị kẻ khác thủ tiêu cả tính mạng mình đi. Giàu sang như vợ chồng Ceausrscu, cha con Saddam Husein, những tên trùm phát xít như Himmler, Göring, Goebbels v. v... Tất cả cuộc đời bọn chúng đều ngắn ngủi và chết rất thê thảm, nhục nhã. Chúng nó quen sát hại người ta và đều bị người ta giết chết như những con chó.

Gia Đình Tôi Ở Tây Đức (6)

Truyện dài của Lu Hà phần 6

Pension có nghĩa là nhà nghỉ theo kiểu nửa quán ăn nửa nhà trọ. Ông GM cả đời làm việc đến mức lao lực mà chết sớm để lại người vợ già và 3 đứa con một trai hai gái. Cả 3 người con này đã trưởng thành trên 35 tuổi cả, người con trai cả ra ở riêng từng làm xã trưởng và là đảng viên đảng dân chủ xã hội Đức SPD hay đảng dân chủ thiên chúa giáo CDU gì đó, người con gái út cũng đã lấy chồng ra ở riêng thì không nói làm gì. Tôi chỉ muốn nói đến người con gái thứ hai của nhà GM này. Thị là một người phụ nữ xấu xí  đần độn hẹp hòi bần tiện đã có chồng nhưng ly dị và có hai đứa con trai. Đứa lớn đã đi học nghề, đứa nhỏ lúc đó chừng 9 hay 10 tuổi. Người chồng tuy đã ly dị vẫn ở lỳ đó và có một phòng riêng, sớm tối vẫn thậm thụt với tình nhân. Còn mụ H con gái thứ 2 của bà GM chỉ còn hậm hực giương mắt ra mà nhìn. Mụ H tỏ ra căm ghét hằn học  ghen tỵ với Sahra vợ tôi rất xinh đẹp, đôi má phúng phính, mắt bồ câu to trông thật kiều diễm. Mụ thấy tôi luôn chiều chuộng săn sóc vợ con từng ly từng tý.

Gia Đình Tôi Ở Tây Đức (5)

Truyện dài của Lu Hà phần 5

Phòng xã hội Freiburg gửi gia đình tôi tới phòng xã hội Gießen và lập tức cả gia đình được thu xếp ở tạm tại một chung cư mới xây, phòng bên cạnh là một người phụ nữ trẻ độc thân và có 3 đứa con gái nhỏ trà tuổi như hai đứa con trai của chúng tôi, họ cũng từ  Đông Đức tới. Hai đứa con trai tôi như bấn loạn lên, chúng nó không hiểu tại sao bỗng dưng lại được tự do, như con chim sổ lồng, không còn thâý những bộ mặt nham hiểm hung dữ của các bà bác sĩ y tá hay các cô nuôi daỵ trẻ ở huyện Pirna nữa. Mấy đứa con gái kể với mẹ nó là thằng Roberto và Henrry như vui sướng quá mức chúng muốn leo lên lan can và muốn nhaỷ xuống dưới sân cỏ ở dưới . Người mẹ lại nói với vợ chồng tôi hãy coi chừng hai thằng con trai này có những biểu hiện bất thường.

Gia Đình Tôi Ở Tây Đức (4)

Truyện dài của Lu Hà phần 4

Tôi có một cái xe nôi mà chú nó mua tặng cho từ khi thằng Roberto sinh ra, đặt con gái tôi ngồi lên và đồ đạc xếp phía dưới dưới xe và cứ thế mà đẩy, ngoài ra còn mang theo hai cái va ly lớn đựng đầy quần áo, có bánh xe để kéo. Bản tính tôi hiếu học, luôn coi trọng tri thức hiểu biết thực sự, chứ không phải là văn bằng để hù dọa thiên hạ, vì vậy tôi còn mang theo một số sách toán lý hóa bằng tiếng Đức để đọc, sách dạy tiếng anh, một cuốn triết học cơ bản bằng tiếng Việt. Người cộng sản bằng mọi cách có thể ngăn cản tôi đến cửa trường đại học, nhưng họ không thể ngăn cản tôi tự mình trở thành nhà thơ và nhà văn. Đồ đoàn cồng kềnh nhưng tôi cứ đưa cả gia đình lên tàu từ Pirna đi thẳng tới nhà ga lớn Dresden. Chúng tôi đến quầy bán vé, đặt mua người lớn cả vé, trẻ con nửa vé, 5 xuất vé tất cả chạy thẳng về thành phố Freiburg bên Tây Đức.

Gia Đình Tôi Ở Tây Đức (3)

Truyện dài của Lu Hà phần 3

Tôi nghĩ giữa con người với con người là một tấn trò đời. Cá lớn nuốt cá bé, kẻ mạnh bức hiếp kẻ yếu. Mối quan hệ giữa nhà nước và công dân chỉ là câu chuyện hài hước giữa con cáo và bầy cừu. Con cáo dụ dỗ bầy cừu ngây ngô khờ dại tham ăn nghèo đói đến ở nhà nó có bãi cỏ xanh rờn, để nó luôn có món thịt cừu khoái khẩu hàng ngày cho cả nhà ông bà vợ con họ mạc giòng dõi nhà cáo.

Gia Đình Tôi Ở Tây Đức (2)

Truyện dài của Lu Hà phần 2

Phòng nội vụ huyện sai hai tên mật vụ Stasi tới nhà tôi giả vờ mua đồ vật. Chẳng qua là chúng muốn kiểm tra xem tôi có dấu điện đài, hồ sơ tài liệu mật gì từ phía bên kia mà chúng thường gọi là kẻ thù giai cấp, đế quốc tư bản mà thôi. Chúng nó diễn kịch và tôi cũng khéo diễn kịch giả vờ ngây ngô thật thà như đếm, hỏi đến cái gì là xăm xăm mở toang cho chúng nó biết hết. Tiền bạc mình dành dụm bao nhiêu cũng mang ra khoe, cả mấy đồng tiền cũ sét rỉ mà bố Sahra mang từ Tây Đức sang để cho con gái chơi  giữ laị làm kỷ niệm cũng  mang ra cho chúng nó biết. Mục đích chúng nó là xăm soi điện đài, tài liệu, súng ống còn tiền bạc của mình nó không quan tâm dù là tiền D- Mark hay Dollar.

CHƯƠNG XII. Gia Đình Tôi Ở Tây Đức (1)

Truyện dài của Lu Hà phần 1

Tôi có linh cảm như tên trưởng phòng nội vụ huyện Pirna, có vẻ xuống nước. Thái độ hắn tỏ ra nhũn nhặn lo sợ. Tôi về nhà bàn với Sahra: Mình phải liều thôi, chơi một ván bài lật ngửa với tụi Stasi lưu manh hèn hạ điếm đàng này, phen này sẽ thắng, phải can đảm lên mới được. Thiên Chúa, Ngài sẽ không bỏ rơi chúng ta đâu. Tôi không hiểu vì sao mình lại có niềm tin vào Thiên Chúa mãnh liệt như vậy? Trong khi đó tôi hoàn toàn chưa hiểu nhiều về các tôn giáo như Phật Giáo, Ki Tô giáo, chỉ hiểu lờ mờ chứ đừng nói về các tôn giáo khác như Do Thái, Đạo Hồi, Tin Lành v.v...

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 90

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 26“

“Trăng vàng võ xanh xao cỏ úa

Cánh chim bay dàn dụa mưa sa

Dẫu thân trong trắng ngọc ngà

Gặp cơn ngộ biến cửa nhà biệt ly

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 89

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 25“

Sau khi kể hết sự tình với Vân, tinh thần Kiều khủng khoảng bấn loạn cực độ, nàng bị dồn vào cảnh huống gần như điên loạn ở thể tĩnh, nàng mơ thấy suối tiên bồng rồi cảnh ma quái liêu trai chí dị hồn lạc vào miền xa lạ, không biết rõ là đâu? Quê hương nơi chôn nhau cắt rốn trở thành mịt mờ xa cách ngàn trùng thật là rùng rợn.

“Kiều Phẫn uất bơ vơ hồn lạc

Suối tiên bồng quan ải mù sương

Toàn thân bất động canh trường

Liêu trai chí dị cố hương mịt mờ“

Nhà huyên tức là người mẹ cũng là bởi do chữ song đường: xuân đường chỉ cha còn huyên đường chỉ mẹ. Hai thân gọi chung là cha mẹ, phụ thân và mẫu thân.

“Nhà Huyên bỗng sững sờ tỉnh giấc

Thấy cả nhà người gác kẻ coi

Thuốc thang tấp nập tơi bời

Dần dần hồi tỉnh lệ rơi đôi hàng“

Sau một hồi cho uống thuốc an thần các biện pháp khẩn cấp như đánh gió, cạo gió thì Kiều dần dần hồi tỉnh và nàng Vân công khai giải thích căn nguyên rõ ràng vì còn nợ chàng Kim một mối tình…

“Kiều nức nở khóc chàng thảm thiết

Rỉ tai bà rõ thiệt đầu đuôi

Vân đưa thoa ấy tờ bồi

Vì cha nên nỗi đành thôi duyên này

Phận bèo nổi đắng cay kim cải

Kiều dặn dò trả lại tình xưa

Nhờ cha nối chút duyên thừa

Vân Kim gá nghĩa sớm trưa mặn nồng“

Duyên vợ chồng khăng khít với nhau như đá nam châm hút sắt, hổ phách hút hạt cải. Kiều cảm thấy cuộc đời mình bất hạnh đắng cay không có cái duyên này với chàng Kim đành nhờ cậy em Vân và mong được cha mẹ tác thành cho.

Trong tích Quan âm Thị Kính có câu:

“Kể từ kim cải duyên ưa

 Đằng leo cây bách mong chờ về sau”

Nếu được toại nguyện em Vân thành vợ chồng với chàng Kim thì Kiều dù có chết đi xương phơi đồng nội, ở nơi xứ người hoang dã nàng cũng cam lòng

“Dẫu xương cốt ngóng trông đồng nội

Nơi xứ người trăn trối quê nhà

Canh ba khắc lậu tiếng gà

Quản gia thúc giục quan hà dặm băng

Mòn bia đá cung hằng còn đó

Tấc vàng kia máu nhỏ dám sai

Sinh ra trong cõi trần ai

Tình thâm cốt nhục u hoài ngàn thu“

Sau khi trả tiền xong, họ Mã cũng bày trò lễ đón dâu, kiệu hoa pháo nổ, cúng bái tổ tiên như thật

“Kiệu hoa đã âm u ngoài cửa

Áng mây đen khách khứa gì đâu

Đì đoàng pháo nổ sa châu

Sinh ly tử biệt nàng dâu não nùng

Ván đã đóng bão bùng sóng gió

Bước sang ngang huyết nhỏ lệ phai

Tiếc thay liễu thắm trang đài

Buị trần gió cuốn ngày mai thế nào?“

Câu ván đã đóng thuyền là thành ngữ có nghĩa là việc đã xong rồi, không thể trở lại được nữa. Còn đối với người phụ nữ thành ngữ này có nghĩa là người con gái đã lấy chồng, không còn được tự do yêu đương,  không còn thay đổi được nữa.

Nguyễn Du viết trong Truyện Kiều:

“Bây giờ ván đã đóng thuyền

Đã đành phận bạc khôn đền tình chung”

Sau này Nguyễn Bính có một tình cảm đặc biệt với người chị Dâu của mình tên là chị Trúc. Có phải vì ảnh hưởng của Truyện Kiều không mà nhà thơ sáng tác bài “Lỡ Bước Sang Ngang“, Tôi có cảm giác như Nguyễn Bính cảm xúc mạnh đoạn Thúy Kiều van xin Thúy Vân nối tiếp duyên mình với chàng Kim, nhưng Nguyễn Bính thì chị đi lấy chồng em ở nhà chăm sóc mẹ già. Cũng là phản xạ tình cảm dây chuyền tôi lại viết thành bài thơ song thất lục bát:

Đêm Mưa Nhớ Chị

Miền sơn cước canh khuya nhớ chị

Tủi thân em thui thủi rượu say

Êch ương nức nở đó đây

Chong đèn ngồi dậy đắng cay lệ trào

Chị thương nhớ nghẹn ngào em khóc

Nhớ một người lỡ bước sang sông

Rượu cay  gối đẫm hương nồng

Làm sao ngủ được mênh mông u hoài

Mưa tầm tã đất trời ảm đạm

Lòng em đau khố lắm chị ơi!

Chúng em bận dưới gốc sồi

Kẻ đi miền ngược người nơi cuối trời...

Thân đơn chiếc mồ côi tình ái

Chăn chiếu lià như chị ngày xưa

Ở đây sương gió dư thưà

Lối về thăm thẳm quê nhà nương dâu

Đường sang xóm Trữ La khúc khuyủ

Ba ngày đò một ngưạ mà lo

Thôi đành cứ phải nằm co

Tương tư sầu muộn để cho hết đời

Hôm qua có đò xuôi Hà Nội

Định toan về nghĩ lại rồi thôi

Buồn lòng cho đỡ nguôi ngoai

Trồng cây lê dưới mặc trời đang mưa

Bốn năm nưã chủ nhà hái quả

Người ta còn có nhớ đến em

Mình là khách trọ vài đêm

Nay đây mai đó nỗi niềm sầu mang

Không đãng trí trời quang mây tạnh

Sáng ngày mai nhất định em về

Trập trùng vó ngưạ sơn khê

Đò thuê khăn gói não nề qua sông

Điã dầu cạn khăn hồng đẫm ướt

Thư đã dài gió rét đòi cơn

Ngoài kia mưa chẳng ngừng tuôn

Đêm nay chị chắc cũng buồn như em...?

cảm xúc thơ Nguyễn Bính: Thư Cho Chị

9.10.2012 Lu Hà

Thơ văn là một diễn biến tâm linh dây chuyền từ người nọ sang người kia. Giống như Phật Tổ từng nói: “Ta đã chứng ngộ thành Phật, chúng sinh cũng là Phật sắp thành. Kỳ lạ thay mọi chúng sinh đều mang tâm Phật“. Cái quan trọng là biết xóa màn u minh để đắc đạo chứng quả Phật. Nếu con người ta sống trong một hoang đảo không hề giao tiếp với ai dần dần sẽ thành dã thú và không bao giờ sáng tạo ra thơ văn. Nếu không có mạng Internet như Facebook, Youtube, Google thì rõ ràng con người sẽ bị cô lập như sống trong ốc đảo của nền văn minh tinh thần, thì lấy đâu ra những cảm xúc sáng tạo dồi dào kia chứ?

27.11.2019 Lu Hà

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 88

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 24“

“Kiều vật vã mày chau liễu rủ

Vườn xuân chưa điểm nụ bướm vàng

Trời Liêu nàng Mạnh ngỡ ngàng

Gập ghềnh vó ngựa mênh mang suối sầu“

Vườn xuân chưa điểm nụ bướm vàng. Ý nói Kiều là một cô gái con nhà khá giả trung lưu, gọi là tiểu thư khuê các, được bố mẹ chiều chuộng cho học các việc nữ công, chữ nghĩa đàn nhạc. Kiều mới 15 tuổi, chưa từng trải việc đời, chưa va chạm xã hội, với Kim Trọng là mối tình đầu một cái hôn vẫn chưa hề có mà nay gặp phải cảnh ngộ đến bước đường cùng.

Lu Hà Và Nguyễn Đình Chiểu Chùm Số 8

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 71

Trở tay biến phép y bất lực

Nhiệt lạ thường tới mức thân hàn

Khi hư lúc thực mê man

Nóng lâu nhức nhối lấn tràn đậu lên

Mọc vẩy kết vội nên thanh giải

Thần công càng trở ngại hãm thông

Lộc nhung khí huyết chẳng đồng

Khí hư hôi bạch chất chồng thiên kim

Lu Hà Và Nguyễn Đình Chiểu Chùm Số 7

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 61

Trẻ ấu thơ mặn mòi cá nước

Đức hiếu sinh thao thức lòng trời

Tổ sư bào chế cứu đời

Bệnh nào thuốc ấy rạch ròi xưa nay

Lu Hà Và Nguyễn Đình Chiểu Chùm Số 6

Y Đức Hai Họ Mộng Bào

cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 51

Cũng lắm chước trừ tà diệt quái

Đạo của ta vạn đại thánh hiền

Tôn sư sách thuốc khảo biên

Sử gia hoạt pháp lưu truyền tới nay

Mầu nhiệm thay chẳng hay chấp nhất

Yêu thuật tà thành thật lắc đầu

Được thời độc sĩ theo sau

Múa may phù phép đua nhau lừa người

Lu Hà Và Nguyễn Đình Chiểu Chùm Số 5

Y Đức Hai Họ Mộng Bào
cảm xúc thơ Nguyễn Đình Chiểu bài 41

Chứng nan giải mọi phương cứu chữa
Kỳ Nhân Sư chan chứa tình người
Không hề nhầm lẫn tới nơi
Kê đơn bắt mạch trọn đời lương y

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 87

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 23“

Việc kiện cáo; cách thức xử kiện chỉ là trò trí trá lưu manh của lũ quan lại sai nha. Chúng biết rõ mười mươi Vương ông bị vu oan, đáng lý ra chúng phải bắt giam tên bán tơ lại, phải lật lại hồ sơ vụ án mấy chục năm trước tên bán tơ này có mối thâm thù với Vương ông. Bây giờ về già thôi chuyện quan trường, chỉ sống một đời điền viên an nhàn tuổi già chẳng có quyền thế gì thì chúng mang sai nha lính lệ bắt trói hai cha con vì chum rượu lậu, vì tờ giấy nặc danh của một thằng cha ky chú kiết nào đó ném vào nhà ông. Chung thư lại cũng từng là viên chạy giấy bây giờ ta gọi là nhân viên văn phòng nói thẳng ra: một ngày lạ thói sai nha, làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền. Tiền tiền và tiền đã làm chúng mờ mắt mà có những hành động dã man táng tận lương tâm, bất chấp công lý và sự thật. Kế tiếp là tụi xã hội đen, nhà thổ đĩ điếm sẽ đua nhau buôn bán thân xác con người như tên Mã Giám Sinh tay chân của mụ Tú bà.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 86

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 22“

“Bốn trăm lạng ép tằm thành kén

Mã Giám Sinh rành rẽ đứng lên

Thẹn thùng má phấn thuyền quyên

Ăn thì ở xổi đậu nghiền thành tương“

Tằm là ấu trùng của loài bướm tằm đã được thuần hóa từ: "sâu tằm của cây dâu tằm". Nó là loài côn trùng sinh tơ có giá trị kinh tế quan trọng. Tằm ăn lá dâu tằm trắng, nhưng nó cũng có thể ăn lá của bất kỳ cây nào thuộc chi dâu tằm. Nó hoàn toàn phụ thuộc vào con người và không có mặt trong tự nhiên hoang dã. Tằm phải ăn lá dâu một thời gian rồi nhả tơ cuốn quanh mình mới thành cái kén. Sau khi cho vào nồi luộc kéo kết tơ ra thì lòi ra ấu trùng ta gọi là con nhộng ăn rất ngon với cơm. Câu thơ có ý nói với 400 lạng bạc tên Mã Giám Sinh đã ép gái vị thành niên thành đàn bà vì khi đó Kiều mới có 15 hay 16 tuổi? Ngày nay có thể phạm tội hình sự tội buôn bán trẻ em. Mã đã bất chấp tội ác đã vội vã nghiền đậu non thành tương, quả thực sau đó Mã đã cưỡng hiếp nàng Kiều.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 85

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 21“

Vương ông khi còn tại nhiệm sở là một vị quan thanh liêm phủ Nam Sách, tất nhiên trong Đoạn Trường Tân Thanh của Thanh Tâm Tài Nhân và cả trong Truyện Kiều không hề có tên phủ Nam Sách. Nhưng tôi là tác giả tập Tài Mệnh Tương Đó, tôi có quyền hư cấu cho tác phẩm của tôi. Thanh Tâm Tài Nhân viết rất rõ Kiều đã tự tử tại sông Tiền Đường để thủ tiết với chồng là đại vương Từ Hải, vì nghe lời đàn bà nông cạn không am hiểu chính trị mà Từ Hải phải chết đứng. Kiều tỏ ra coi thường Hoàng Sào không biết Hoàng Sào là một anh hùng cái thế.

Cuộc khởi nghĩa Hoàng Sào khiến nhà Đường suy yếu nghiêm trọng rồi sụp đổ trong vòng vài thập niên sau đó. Gia đình ông buôn lậu muối trong nhiều thế hệ. Sau loạn An Lộc Sơn triều đình giữ độc quyền về muối nhờ đó vơ vét nhiều của dân mà ăn chơi đàn điếm. Hoàng Sào được mô tả là người có tài kiếm thuật, cưỡi ngựa, bắn cung, và có tài văn chương, là một người giỏi tranh luận, hùng biện. Hoàng Sào dùng tài sản của mình để chiêu mộ những con người tuyệt vọng để cùng mưu đồ sự nghiệp. Hoàng Sào cũng liên tục ứng thí trong các kỳ thi khoa cử, song không đỗ đạt, vì quan trường hủ bại không nhận thấy tài học vấn tài kinh luân của ông. Nên sau đó quyết tâm nổi dậy chống lại sự cai trị của nhà Đường. Hoàng Sào có nhiều huynh đệ tuấn kiệt giúp đỡ, Hoàng Sào rất giống Phương Liệt thời nhà Tống sau bị Tống Giang dẫn anh em gồm 108 anh hùng Lương Sơn Bạc chịu chiêu an, nguyện làm đàn chó trung thành theo lệnh triều đình đánh bại Phương Liêt. Anh em T ống Giang chết quá nửa và chính Tống Giang cuối cùng bị ép phải uống thuốc độc tự tử cùng với Lý Quỳ thật là nhục nhã.

Nguyễn Du không để Vương Thúy Kiều chết luôn đi với Từ Hải mà lại cho nàng sống lại một chương dài gọi là tái hồi Kim Trọng. Tôi cũng vậy đã lôi nàng Kiều từ dưới sông lên dẫn tới tận phủ huyện ông bà Kim Trọng và Vương Thúy Vân. Nguyễn Du hư cấu thêm nhiều tình tiết, còn tôi cũng không biết hư cấu thêm à? Văn chương đọc lên để mà thưởng thức nghệ thuật bút pháp có ý nghĩa của câu chữ, do trí tưởng tượng của con người. Những điều mình viết ra từ nguồn cảm xúc, cảm hứng nào có thể là một câu chuyện trong lịch sử chỉ vài dữ kiện lờ mờ nhưng mình sáng tạo ra cả tình tiết, thêu dệt ra, hư cấu cho thêm phong phú. Chuyện sảy ra có thể ở Việt Nam, Tàu, Mỹ, Nga, Nhật vân vân không quan trọng . Anh hùng không kể xuất xứ, cái quan trọng là nghệ thuật viết lách, bảo là lục bát có thực sự đúng lục bát không hay là thơ tự do ép vận? Song thất lục bát có đúng là song thất lục bát không hay cũng thơ tự do ép vận? Thơ mới hay 8 chữ, 5 chữ phải rạch ròi thể nào ra thể đó, ngô ra ngô khoai ra khoai. Nếu là thơ tự do thì bảo đây là thơ tự do không thể gắn cho cái mác thơ tứ tuyệt theo kiểu treo đầu dê bán thịt chó.

Ngày nay có nhiều người còn nhỏ mọn hẹp hòi đọc Kiều nhưng vẫn còn chê Nguyễn Du phải mượn cốt truyện bên Tàu, nghĩa là uống nước chè hai, hưởng xái của Thanh Tâm Tài Nhân là một sự ngô nghê ngớ ngẩn. Thanh Tâm tài nhân viết tiểu tuyết diễm tình chữ Hán văn xuôi, còn Nguyễn Du chữ Việt văn vần, khác hẳn nhau cơ bản. Cái lý luận trẻ con sao không lấy cốt truyện Việt Nam mà phải mượn bên Tàu thật là chết cười cho bụng dạ hẹp hòi đố kỵ văn tài? Họ cứ cãi vã nhau ỏm tỏi như trẻ con. Biết bao giờ mới lớn khôn trưởng thành được?

“Dồn tới bước đường cùng sinh lộ

Chẳng cam lòng mới ngỏ ý tìm

Phòng the bằn bặt im lìm

Tuổi xuân ai nỡ nhấn chìm biển sâu

Có một mụ môi trầu đỏ lỏm

Dẫn một người già khọm làm quen

Ngũ tuần xem đã quá niên

Mặt dày bóng mỡ lắm tiền bảnh bao“

Kiều đành phải hạ quyết tâm bán mình chuộc cha như viên thư lại họ Chung mách nước chứ không còn khả năng nào khác. Dù có bán nhà đi thì mẹ và em gái ở đâu? Một mụ già quen nghề cò mồi mối lái đã dẫn một anh già ngoài năm mươi tới hỏi kiều về làm vợ lẽ. Nguyễn Du thì ngã trên bốn mươi thôi, còn tôi tăng cho ngã thêm 10 năm nữa. Ngã là con đẻ trong tác phẩm của tôi là nhân vật của tôi. Bao nhiêu tuổi là do tôi định đoạt không nhất thiết cứ phải rập khuân theo trí tưởng tượng của người khác. Thanh Tâm tài nhân chữ Hán văn xuôi, Nguyễn Du chữ Nôm thơ lục bát còn tôi chữ Quốc ngữ thơ song thất lục bát tư tưởng chủ đạo hoàn toàn khác hẳn nhau. Tôi xin vịnh nàng Kiều bài thơ theo luật Đường sau:

Thuý Kiều Bán Mình

Lạy thần mặt trắng bạc như vôi

Con trẻ làm sao biết mệnh trời

Số kiếp luân hồi vay thuở trước

Phong trần xoay trả nợ cho đời

Có ba trăm lạng đi thưa kiện

Với một thoa vàng việc mới thôi

Quen thói quan nha moi của đút

Thời nay cũng thế hỡi kiều ơi !

2007 Lu Hà

“Bầy đầy tớ lao xao hộ vệ

Huyện Lâm Thanh ra thế cũng gần

Gà nòi nguyên quán băng nhân

Gió trăng quen thói lần khân đủ điều

Buồng trong mối giục Kiều ra giá

Khách tự xưng là Mã Giám Sinh

Hôm nay được thấy dáng hình

Tin sương đồn đại lung linh tuyết hồng

Ngã ngây ngất mây rồng chờ dịp

Trận gió mưa đã kíp lắm rồi

Ép cung cầm nguyệt một thôi

Bắt tay vén tóc xa xôi liễu đào

Thử bài quạt dạt dào thơ phú

Ngọc Lam Kiều tú khẩu thành chương

Lửa tình đốt cháy lò hương

Vạn ngàn ước tính chịu nhường chi ai

Giống hà tiện một hai thêm bớt

Mã kỳ kèo thơn thớt nói cười

Khuynh thành sóng nước lả lơi

Giờ lâu mới định một lời bốn trăm“

Cuối cùng Kiều đã chịu bán mình với giá bốn trăm lạng vượt yêu cầu Chung thư lại mách nước là ba trăm lạng. Nghĩa là còn dôi ra 100 lạng, thật là đau lòng xót dạ

25.11.2019 Lu Hà

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 84

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 19“

“Xa ngàn dặm đồng không mông quạnh

Sầu ba đông dám trách chi ai?

Xuyến vàng khăn lụa trâm cài

Đành lòng cho kẻ dấu hài chân mây“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 83

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 18“

Người ta thường nói anh hùng không kể xuất xứ, tài nghệ không kể học ở trường nào ai là thày dạy? Trần Thu Hà là nghệ sĩ ngâm thơ tự do không qua biên chế nhà nước, hành nghề ngâm thơ và được trả lương hàng tháng. Thu Hà đã ngâm thơ tặng tôi rất nhiều nhưng chưa hề nhận được của tôi một đồng xu thù lao nào. Tất cả vì tấm lòng với tha nhân và dân tộc, vì thú vui riêng văn hóa tinh thần.Nhân dịp sinh nhật lần thứ 50 của nghệ sĩ tôi xin tặng một bài thơ và cũng là chủ đề liên quan đến video 18 mà tôi bình giảng.

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 82

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 17“

“Khua róc rách thuyền quyên rũ lụa

Bến Trữ La một đóa xuân kiều

Mây bay sầm sập mưa chiều

Bâng khuâng gió thoảng mĩ miều ái ân“

Tiếng đàn của nàng Kiều nghe như tiếng nước chảy róc rách của dòng suối nơi mà nàng Tây Thi rũ lụa giặt vải ở thôn Trữ La ngày xưa, rồi lại sầm sập như cơn mưa chiều xối sả. Làn gió thoảng làm bâng khuâng ngây ngất tâm hồn người nghe. Đây là tiếng đàn gợi tình hoàng gọi phượng con chim mái gọi con chim trống ngược lại với Tư Mã Tương Như Phượng cầu hoàng để trêu ghẹo nàng Trác Văn Quân. Kiều lại thảy luôn ngón đàn điêu luyện nghe càng buồn thảm. Nói như cụ Nguyễn Du về tài nghệ chơi đàn của Kiều mà cụ đã để lộ ra ngay từ chương đầu của tác phẩm thơ lục bát Đoạn Trường Tân Thanh:
“

Bình Giảng Thơ Lu Hà Do Thu Hà Diễn Ngâm Phần 81

Tài Mệnh Tương Đố

“Video 16“

Sau một chầu văn chương thơ phú quần thảo nhau, chàng Kim Trọng khen ngợi tài phun châu nhả ngọc của nàng Vương Thúy Kiều hết lời. Nói như bây giờ thời văn minh hiện đại thì ta bảo: anh chàng này khéo nịnh đầm. Chàng Kim Trọng đã thấy trong người mình nóng bỏng rạo rực lên cơn say men tình, chân tay chấp chới quờ quặng. Cả một lò lửa ái tình rừng rực của nàng Kiều bốc cháy lên đến ngàn độ, mà chàng Kim Trọng lại bê cả một đống rơm khô bao ngày tương tư khắc khoải thầm yêu trộm nhớ thì làm sao mà chịu nổi kia chứ? Chàng Kim Trọng có ý mì ăn liền, phở bò tái cần tây bốc khói hương thơm nghi ngút mà thèm nhỏ dãi ra, lại thêm mùi gia vị hương cải rau răm mới tính chuyện gạo nấu thành cơm, sau này muốn ra sao thì sao? Chàng sợ lỡ mất cơ hội đưa Kiều sang sông, lỡ mất chuyến đò ngang. Nhưng Kiều rất tỉnh táo mà khuyên chàng ngày dài tháng rộng kìm nén cơn thèm khát dục vọng lại vì cả hai ta đều là con nhà gia giáo.